Tin hot

Cho và nhận Suy ngẫm

Để tạo lập sự cân bằng, con người cần phải biết cho và nhận. Nhưng cho và nhận như thế nào lại cũng là việc rất đáng bàn...

Sau khi tạo dựng được một khối lượng tài sản khổng lồ cho cá nhân trong suốt cuộc đời làm việc, ông Bill Gates tặng lại cho quỹ từ thiện 60 tỷ đô la, còn ông Warren Buffett tuyên bố sẽ hiến dâng đến 90% tài sản cho các chương trình không vụ lợi. Tôi nghĩ cách hành xử này đã đem lại một ảnh hưởng vô cùng lớn lao trên khắp thế giới, hiệu quả hơn cả ngàn tỷ đô la mà Chính phủ Mỹ đã bỏ ra để bảo vệ những quyền lợi mơ hồ tại Afghanistan và Iraq.

Hai ông Gates và Buffett đã thay đổi hẳn tư duy của nhiều thế hệ về hình ảnh xấu xí của các nhà tài phiệt. Họ và rất nhiều tỷ phú khác của Mỹ như: Turner, Soros, Cooperman… đã định vị lại giá trị cốt lõi của một siêu cường kinh tế. Trong khi đó, khi qua Trung Quốc vào năm 2010 để kêu gọi các tỷ phú nước này đóng góp thêm cho xã hội, hai ông đã thất bại và chỉ nhận được "cam kết" khoảng 100 triệu đô la. Điều đáng nói là sau đó phần lớn các cam kết này đã "cuốn theo chiều gió" và đi vào quên lãng, kiểu như một số "đại gia" Việt Nam thể hiện tên tuổi qua các cuộc đấu giá từ thiện. Lịch sử đã cho thấy, con người luôn bị giằng co bởi hai chữ "cho" và "nhận". Kinh thánh Cơ Đốc, triết lý và văn hóa Âu - Mỹ luôn ca tụng người cho. Triết lý nhà Phật lấy đức từ bi làm căn nguyên, còn kinh Koran của Hồi giáo cấm chuyện thu lãi suất khi cho vay nợ. Trong khi đó, lòng tham và nhu cầu sinh tồn luôn buộc một người bình thường phải tranh đấu để "nhận" càng nhiều càng tốt, không những cho mình mà còn cho cả dòng họ, con cháu. Câu nói "người thắng cuộc là người có nhiều đồ chơi nhất khi chết" thoạt nghe khá khôi hài, nhưng chứa đựng một thực tại rất đúng với đại đa số nhân loại.

Với tôi, lời của cha luôn nằm trong tâm trí: "Con muốn giúp người nghèo thì đừng bao giờ làm một người nghèo". Nếu mình không "nhận", không tích tụ, thì lấy gì để cho? Muốn giúp người về tri thức phải thu nhận để có kiến thức; muốn giúp người đau yếu, bản thân mình phải mạnh khỏe. Ngay cả khi "cho" là một mục tiêu của cuộc đời, mình vẫn phải đối diện với nhiều mâu thuẫn nội tại, vì ai cũng hiểu rằng, khi lao vào thương trường, doanh nhân gần như phải làm việc 24 tiếng mỗi ngày (khi ngủ cũng mơ đến công việc) và phải vượt qua bao áp lực, từ tài chính, sản phẩm, nhân viên bên trong, đến khách hàng, đối thủ, thay đổi bên ngoài. Thì giờ và sức lực nào còn lại để "cho"?

Bill Gates đã từng là người giàu nhất thế giới nhiều năm trước khi "cho". Khi được hỏi về tài sản kếch xù của mình và sự mời gọi của các chương trình từ thiện, ông thường vắn tắt là: ông quá bận để nghĩ đến chuyện này. Giới truyền thông ào ạt chỉ trích ông với những lời lẽ dành cho bọn trọc phú keo kiệt. Mãi đến năm 2000, khi ông hoàn tất kế hoạch "cho", ông mới tuyên bố chỉ giữ lại cho con cái và gia đình vài chục triệu đô la, đủ có một đời sống thoải mái. Tất cả tài sản còn lại ông sẽ trao tặng hết cho các quỹ từ thiện. Ông giải thích việc "cho" cũng phức tạp và khó khăn không kém việc kiếm tiền.

 

Việc cho đi cũng phức tạp và khó khăn không kém việc kiếm tiền

Trong lĩnh vực từ thiện, không thiếu những đại gia giả dối dùng hoạt động từ thiện để đánh bóng thành tích và tên tuổi của mình một cách trâng tráo. Mặt khác, cũng không thiếu kẻ sẵn sàng lợi dụng người nghèo khổ để ăn cắp tiền từ thiện. Với nhiều nhân vật khác, "cho" là một hình thức sám hối cho những "tội lỗi" mà họ đã gây ra trong quá khứ khi tạo dựng tài sản. Những cái "cho" này có thể rất thực, tự đáy trái tim buồn bã của họ, nhưng nhiều vị lại "cho" chỉ vì cần một vé tàu lên thiên đường, tránh những lời "hăm dọa" của các vị sư sãi hay cha xứ.

Nhưng nói chung, vì thói quen quản lý hiệu quả số tiền kinh doanh, phần lớn đại gia khi cho đều muốn tiền mình tặng phải đem lại một kết quả tương xứng. Do đó, sự ngần ngại khi cho xuất phát từ tâm trạng không muốn bị mất một cách vô lối số tiền mình đã khổ nhọc gây dựng. Ký một chi phiếu thì rất dễ, nhưng quản lý chặt chẽ số tiền trao tặng đòi hỏi thời gian và công sức. Vì vậy, tôi rất cảm thông và chia sẻ với những đại gia Việt Nam đang gánh chịu những điều tiếng về việc "cho". Trong khi các triệu phú Âu - Mỹ đã ổn định nhiều năm về mặt tài chính, những người mới phất lên ở Việt Nam vẫn phải vất vả giải quyết chuyện làm ăn hàng ngày. Giống như trường hợp Bill Gates, xin đừng trách hay thắc mắc về sự rộng rãi và lòng nhân ái của họ. Khi sẵn sàng, họ sẽ làm chúng ta ngạc nhiên với số tiền mà họ "cho". Chúng có thể gây ấn tượng hơn cả những chân dài và máy bay riêng hay siêu xe mà họ đang "nhận".

Một đại gia Mỹ có nói: "We work to make a living. We give to make a life". Hiểu theo nghĩa bóng, chúng ta phải "nhận" để tồn tại, nhưng chúng ta phải "cho" để tạo dựng một cuộc sống có nhiều ý nghĩa hơn cho mình.

TS. Alan Phan

Tin tức liên quan

Gia phong thuần phác chính trực ắt sẽ dạy con thành hiền tài
Muốn chữa khỏi bệnh tương tư …
Mở lòng đi, bởi thế giới không có gì đáng sợ!
Một câu chuyện hay - một bài học sâu về
Sống trong chữ nghèo
Triết lý từ Khổng Tử có sức mạnh thay đổi cuộc đời bạn
Viết cho những người quê đi bên lề thành phố…
Bạn đang sống hay đang tồn tại?
Bởi cuộc đời không có hai từ
Nghệ thuật đáp lại lời khen
Có bao giờ bạn coi khinh người nghèo hơn mình?
10 quý nhân đã gặp thì đừng bao giờ để mất trong cuộc đời bạn
Ngộ độc
Chuyện của 3 con cá: Đọc và ngẫm, nhiều người trong chúng ta sẽ thấy ngậm ngùi
Ai đánh cắp tuổi thơ của con trẻ?
Suy ngẫm về kinh tế thị trường và sự suy đồi đạo đức
Cái giá của hạnh phúc
 Hãy thay đổi bản thân mình trước
Bình tĩnh sống giữa ‘kỷ nguyên chọt chọt’
Đáng ngẫm! 3 việc không nên can dự, 3 món tiền không nên cho vay và 3 việc dại dột không nên phạm phải
Những điều bạn không nên tiếp tục làm với bản thân
Bàn về tâm lý “sợ ma” của con người
Nếu không biết cúi mình lắng nghe thì con trẻ mãi mãi không thể trưởng thành
Chồng mất, vợ muốn tự tử nhưng ông lái đò khiến cô bật cười!
Bi kịch trẻ vị thành niên bị
Nhân ngày 8/3: Đằng sau câu thơ “Em là ai? Cô gái hay nàng tiên?” là một tội ác tày trời không phải ai cũng biết 
Mỗi ngày hãy dành ra 60 phút buổi tối để làm những điều sau, cuộc sống sẽ tuyệt vời bất ngờ đấy
Ôn hòa và Tĩnh lặng là biểu hiện của một tâm hồn trưởng thành
Lời xin lỗi của một cái lưỡi
Những điểm khác biệt một trời một vực giữa “con trai” và “đàn ông”
Tại sao có những người cứ mãi mãi không hạnh phúc? Lý do là đây!
Tâm lý nô lệ của người Việt
Tử tế à, tử tế ơi, hãy quay lại với người Việt!
Gửi Thần Tài!
Cuộc đời quá ngắn để hiểu ra những sự thật cay đắng này...
Đạo và đức xưa và nay
Không cần bỏ Tết, nhưng hãy bỏ những giả tạo và áp lực của Tết
Nghĩ về ý nghĩa của Tết cổ truyền
Tết Việt và những giá trị không bao giờ cũ
Tết là cái phúc cho dân tộc
Chiếc bình sứ cổ
Không biết đủ thì bao nhiêu cho đủ
Tết mất chất, hay là chúng ta đã khác?
Có hiểu mới có thương, không hiểu biết không thể thương yêu!
Vì sao đánh xong giặc Ân, Thánh Gióng phải bay ngay về trời? 
Cái tôi của cá sấu
Nốt trầm cuối năm của những người xa quê.
Sự cô đơn và định nghĩa về bạn bè
Dù bạn giàu hay nghèo cũng nên đọc bài viết này.
Làm thế nào để trở thành người hạnh phúc? Nguyên nhân then chốt lại chính 3 chữ này