Tin hot

Những câu ngụy biện điển hình của người Việt Suy ngẫm

Có một thói quen rất nguy hiểm mà người Việt thường xuyên sử dụng trong giao tiếp, đó là thói quen ngụy biện. Thói quen này đã lây nhiễm một cách vô hình từ giao tiếp thường nhật, từ tâm lý thắng thua khi tranh cãi, và nhất là trong cộng đồng cư dân mạng…

Ngụy biện hay Fallacy là khái niệm để chỉ những cách lập luận tưởng chừng là đúng, nhưng thực chất lại là sai lầm và phi logic trong tranh luận. Ngụy biện có thể biến một vấn đề từ sai thành đúng, và từ đúng trở thành sai. Ngụy biện có thể dẫn đến những cái nhìn sai lệch và tư duy sai lầm mà chính bản thân người nói cũng không nhận ra được.

Những ai đã có kiến thức về ngụy biện đều hiểu một điều đáng buồn rằng: Người Việt rất hay ngụy biện và tư duy ngụy biện! Chúng ta đều biết hai chữ “ngụy biện”, nhưng liệu chúng ta có thật sự hiểu về nó? Bạn có tin rằng tại Việt Nam, ngụy biện đã cướp đi mạng sống của con người?

Trên thế giới, ngụy biện đã trở thành một kiến thức được biết đến rộng rãi, và các nhà nghiên cứu đã thống kê khoảng trên dưới 100 loại ngụy biện khác nhau. Đáng tiếc là tài liệu về ngụy biện tiếng Việt chỉ có một vài nguồn, đó là trang GS Nguyễn Văn Tuấn, trang Thư viện khoa học, hay trang “Ngụy biện – Fallacy” của TS. Phan Hữu Trọng Hiền.

Dưới đây xin được tổng hợp lại 9 câu “ngụy biện” điển hình của người Việt đã được nêu ra tại các nguồn tài liệu trên:

1. “Nhìn lại mình đi rồi hẵng nói người khác”

Mình làm sai thì là sai rồi, sao lại không nhận sai, không nói thẳng vào vấn đề “mình sai” mà lại quay qua tìm điểm yếu của người khác? Việc này cũng giống như là khi nhận được góp ý: “Viết sai chính tả rồi kìa”, thì thay vì sửa sai, bạn lại bốp chát: “Thế mày chưa viết sai bao giờ à?”

 

2. “Có làm được gì cho đất nước đâu mà to mồm”

Người ta có làm được gì hay không thì là điều mình chưa biết, hơn nữa bạn đã “lạc đề” rồi. Vấn đề người ta nêu ra thì bạn không trả lời, không đưa ra luận điểm logic, mà lại đi đường vòng, chuyển qua công kích người khác.

 

3. “Nó ăn trộm chó thì cứ đánh cho nó chết”

Lập luận này đã khiến cho những kẻ trộm chó vốn không đáng phải chết bị giết chết bởi chính những người dân tưởng chừng “lương thiện”. “Ăn trộm chó” là sai, nhưng “giết người” cũng là sai, hai sai thì không phải là một đúng, mà là sai lại càng sai.

 

4. “Làm được như người ta đi rồi hãy nói”

Lại một hình thức “lạc đề”. Luận điểm mà người ta đưa ra thì bạn không xoay quanh mà bàn luận, lại cứ phải công kích cá nhân người khác thì mới vừa lòng sao?

 

5. “Nếu không hài lòng thì cút xéo ra nước ngoài mà sinh sống”

Lời nói này không chỉ đánh lạc hướng vấn đề, mà còn rất bất lịch sự, chuyên dùng để làm người đối diện tức giận, chứ chẳng có một chút logic nào trong đó cả.

 

6. “Nghèo là lương thiện / Giàu là bất chính”

Người ta có câu “vơ đũa cả nắm”, ấy chính là để chỉ việc lập luận cảm tính, khái quát cảm tính, mà không hề đưa ra logic hợp lý nào cả.

 

7. “Nước nào mà chẳng có tham nhũng”

Vì nước nào cũng có tham nhũng nên Việt Nam được phép có tham nhũng hay sao? Vì mọi người đều vượt đèn đỏ nên tất nhiên tôi cũng phải vượt đèn đỏ? Vì xã hội thiếu gì nghiện hút nên trong nhà có người hút chích cũng là bình thường?

 

8. “Nếu anh là họ mà anh làm được thì hẵng nói”

Đặt mình vào vị trí người khác là một tiêu chuẩn người xưa dùng để tu sửa bản thân, hướng vào bản thân tìm lỗi, là một nét văn hóa rất độc đáo của phương Đông. Tuy nhiên câu nói đó chỉ sử dụng khi một người tự răn mình, chứ không phải là một câu nói dùng trong tranh luận. Việc sử dụng nó trong tranh luận không chỉ là sự bịt miệng những phê bình của người khác, không giải thích các luận điểm của người khác, mà còn chứng tỏ rằng chúng ta đang phá hoại và lãng quên văn hóa truyền thống của chính mình.

 

9. “Tại sao anh dám nói chúng tôi sai? Anh là một tên phản động / dư luận viên”

Kiểu lập luận chụp mũ này mặc nhiên coi mình là đúng, họ là sai, và những người đồng quan điểm với họ cũng là sai. Nó không hề đưa ra một thứ logic nào, nhưng lại cắt ngang một cái giới tuyến, và tùy tiện định tội cho người khác.

Tất nhiên đây mới chỉ là những câu ngụy biện cơ bản nhất, thường thấy nhất. “Văn hóa ngụy biện” đã ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn, muôn hình vạn trạng, và luôn ẩn giấu trong tư duy của người Việt. Vậy nguyên nhân của thói quen này là từ đâu?

Trong phần nhiều các lỗi ngụy biện thường gặp của người Việt, có một tâm lý cơ bản hiện rõ ra khi tham gia thảo luận, đó chính là tâm tranh đấu, hiếu thắng, và không hề tôn trọng người đối diện. Ngoài đó ra, chúng ta cũng hay bị ảnh hưởng của tâm lý đám đông, lợi dụng tâm lý đám đông để che đi trách nhiệm của bản thân mình.

Muốn tránh cách tư duy ngụy biện, chúng ta không những phải sửa lối tư duy vòng vo, thiếu suy nghĩ, mà còn phải sửa chính từ tâm thái của mình khi trao đổi và luận bàn về mọi việc. Điều cơ bản nhất khi tham gia tranh luận là có trách nhiệm trong lời nói của chính mình và biết tôn trọng người đối diện.

Tin tức liên quan

Đạo và đức xưa và nay
Không cần bỏ Tết, nhưng hãy bỏ những giả tạo và áp lực của Tết
Nghĩ về ý nghĩa của Tết cổ truyền
Tết Việt và những giá trị không bao giờ cũ
Tết là cái phúc cho dân tộc
Chiếc bình sứ cổ
Không biết đủ thì bao nhiêu cho đủ
Tết mất chất, hay là chúng ta đã khác?
Có hiểu mới có thương, không hiểu biết không thể thương yêu!
Vì sao đánh xong giặc Ân, Thánh Gióng phải bay ngay về trời? 
Cái tôi của cá sấu
Nốt trầm cuối năm của những người xa quê.
Sự cô đơn và định nghĩa về bạn bè
Dù bạn giàu hay nghèo cũng nên đọc bài viết này.
Làm thế nào để trở thành người hạnh phúc? Nguyên nhân then chốt lại chính 3 chữ này
Tại sao bóng đá lại ... hấp dẫn?
Căn bệnh không của ít người
Bỏ túi 5 cách nhận dạng người thâm độc, tiếp cận bạn với ý đồ xấu chỉ trong nháy mắt
Đơn giản mới là con đường để trở thành người trí tuệ
Mùa cưới, chuyện mừng cưới
Hương thơm trong cay đắng
Thế giới này không ai có thể thật sự giúp được bạn ngoài chính bản thân bạn
Cuộc đời có 4 giai đoạn nhưng nhiều người vẫn mãi mắc kẹt ở giai đoạn thứ 2
Rồi chúng ta sẽ thành những kẻ “like dạo”
Bỏ rơi bạn lúc hoạn nạn và cái kết khiến người ta phải suy ngẫm thật nhiều
Tản mạn chuyện đích và đến đích
Con người càng trưởng thành tâm tính càng ôn hòa tỉnh lặng.
Đây là lý do vì sao bạn nên dạy cho con mình biết 2 từ chia sẻ
Ngày trọng đại
Một lời khen đúng sẽ giúp người sống tốt hơn
Gieo mầm cuộc sống
Những phản biện thú vị xung quanh câu chuyện “Con quạ thông minh” và bài học rút ra
Vì sao người Mỹ không dùng nhà và xe đo lường
Nước vì ở nơi thấp mà trở thành biển lớn, người vì biết hạ mình mới thành vua
Lời mùa xuân
Viết cho ngày cuối năm
Nếu thông minh thực sự, chúng ta sẽ không bao giờ phạm phải việc này!
Vì hai chữ này, nhiều người đang gặp bất hạnh mà không hay
Nên đọc bài này, đừng để “gần đất xa trời” mới biết thì hối hận đã quá muộn
Giàu chưa chắc đã vui, nhưng không có tiền chắc chắn là buồn!
Có một cô gái dừng xe giữa đường mặc áo mưa cho cụ bà không quen biết ?
Đừng nói 'nên làm, hãy nói 'phải làm'
Suy ngẫm trong đêm Giáng sinh
Ai trong chúng ta cũng nên đọc 1 lần trong đời, để cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn
Lúc gian nan mới biết ai là bạn, khi hoạn nạn mới biết bạn là ai
Những thói quen trong cuộc sống khiến bạn “nghèo vẫn hoàn nghèo“
Vấn đề lớn nhất của văn hóa Việt Nam hiện nay: Giả dối được coi là bình thường
Im lặng – Sức mạnh của kẻ thông minh hay sự lạnh lùng?
Vụ giết chồng phân xác phi tang ở Bình Dương: Linh hồn của quỷ lấn át tình chồng, nghĩa vợ
Thông minh và trí huệ là hai việc hoàn toàn khác nhau, tại sao lại như vậy?